Do niedawna pojęcie "studium wykonalności" (feasibility study) było używane raczej rzadko. Przy aplikacjach o kredyt bankowy żądanym opracowaniem był najczęściej "biznesplan". Jednakże od pewnego czasu coraz częściej różne instytucje wymagają przygotowania studium wykonalności. Jaka jest różnica między tymi dwoma dokumentami i czy jest w ogóle?

Napiszmy najpierw co łączy oba opracowania. Najważniejsze wspólne cechy to:

Rozważmy przedstawione wyżej różnice nieco dokładniej. Biznesplan powinien zawierać "patent na biznes". Autor biznesplanu aby ocenić szanse projektu, szczegółowo opisuje przedsięwzięcie, określa kluczowe kompetencje, proces produkcyjny oraz organizację przedsiębiorstwa. W ramach biznesplanu, ta część nie powinna zawierać niewiadomych. W przypadku studium wykonalności, pewne detale techniczno-organizacyjne można (to nie znaczy, że trzeba) pominąć. Dla przykładu, opisując przewidywaną kadrę, w biznesplanie powinna znaleźć się adnotacja w jaki sposób firma dotrze do specjalistów z wymaganymi kwalifikacjami. W przypadku studium wykonalności informację tą można czasami pominąć, zakładając że zarządzający firmą wie jak dotrzeć do właściwych pracowników, a czas i energię poświęcić na inne aspekty inwestycji.
Z kolei w obszarze finansów, studium wykonalności jest zazwyczaj możliwie jak najbardziej szczegółowe i dokładne. Nieodłącznym elementem jest prognoza rachunku wyników, przepływów pieniężnych, bilansu. Dodatkowo część finansowa powinna zawierać plan zapotrzebowania na środki obrotowe oraz analizę wskaźnikową. Dla krytycznych parametrów przeprowadzana jest również analiza wrażliwości. Dla porównania, w biznesplanie, część finansowa bywa ograniczana do niezbędnych elementów pozwalających wykazać opłacalność przedsięwzięcia. Można powiedzieć, że w przypadku studium wykonalności przyświeca zasada: "im więcej informacji tym lepiej", a przy biznesplanie "to co najważniejsze". Przykładowe analizy finansowe dla studium wykonalności są dostępne tu (kliknij).

Jak można ostatnio zaobserwować "studium wykonalności" jest przygotowywane zazwyczaj do dużych przedsięwzięć inwestycyjnych, a w sferze projektów publicznych ma niemal wyłączność. "Biznesplan" coraz częściej dotyczy inwestycji prywatnych związanych z małymi lub średnimi nakładami finansowymi.

Podsumowując, różnice między "biznesplanem" a "studium wykonalności" nie są ostre. W przypadku funduszy programów unijnych np. ZPORR, SPO-WKP, FS, czy EFS dostępne są odpowiednie instrukcje szczegółowo określające zakres wymaganego biznesplanu lub studium wykonalności.
Wiele opracowań można by nazwać na oba sposoby. Dalsze uwagi i wskazówki znajdujące się na tej stronie WWW odnoszą się w równym stopniu do obydwu rodzajów opracowań.
Niezbędne podstawy dotyczące obu tych dokumentów można odnaleźć w podanej poniżej literaturze.